Şahtere Otu Nedir? Nerede Yetişir? Faydaları Nelerdir?

Şahtere adı Farsça’dan alınmıştır. Orta Avrupa, Asya, Kuzey Afrika’da yaygın yetişmektedir. Bitkinin cilt hastalıklarını tedavi edici, kan temizleyici ve safra söktürücü gücü eskiden beri bilinmektedir. Şahterenin ömrü uzattığı ileri sürülmektedir. Dioskorides ve Plinius bitkiyi iltihaplı gözleri temizlemekte ve safra söktürücü olarak, Galen uyuzda, karaciğer ve cilt hastalıklarında kullanmıştır.

İbn’i Sina göz saydam tabakasının altında toplanan iltihaplarda, gözü şahtere otuyla temizlemeyi önermiş, cilde yumuşaklık ve canlılık vermek, yüzdeki deri döküntülerini tedavi etmek için bitkiyi kullanmıştır. Paracelsus ve Matthiolus bitkinin terletici, kan temizleyici gücünü övmüştür. Madaus bitkiyi karaciğer, safra kesesi, deri döküntüleri, ödem, mide ve bağırsak hastalıklarına karşı kullanmış, bitkinin bilinen en iyi kan temizleyici maddelerden biri olduğunu yazmıştır. Leclerc bitkinin güçlendirici, iltihap önleyici, tedavi edici olduğunu yazmıştır.

Tıbbi Nitelikleri: Güçlendirici, iştah açıcı, kan temizleyici, mideyi, idrar söktürücü, sürücü, yara temizleyici. Bitkiden genellikle safra kesesinin az çalışması durumunda yararlanılır. Araştırmalar bitkinin az çalışan safra kesesinin salgısını artırdığını, çok çalışan safra kesesinin salgısını azalttığını ve normal çalışan safra kesesinde ise herhangi bir etki yapmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu da şahtere otunun safra kesesi üzerinde ayarlayıcı, kramp çözücü rol oynadığını göstermektedir. Bu nedenle akut ve kronik safra kesesi koliklerinde kullanılır. Hastalıktan kaynaklanan baş ağrısı ve mide bulantısına da iyi gelir.

Şahtere otu sedef hastalığına karşı güçlü bir ilaçtır. Ağır durumlarda bile etkilidir. Hastalığın tedavisinde fumarik asitten yararlanılır. Sentetik olarak da elde edilebilen fumarik asit, sedefli hücrelerin çoğalmasını önler. Kuvvetli çayında ıslatılan bir bez hastalıklı yere bağlanabilir.

Kullanıldığı Yerler: Damar sertliği, bitkinlik, egzama, kurdeşen, temriye, ürtiker, sedef hastalığı, göz hastalıkları, karaciğer, safra kesesi ve bağırsak hastalıkları. Başka bitkilerle karıştırılarak da kullanılır.

Botanik: Ülkemizde Ankara, Antalya, Bolu, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Samsun ve Tekirdağ civarında yetişir. Nadasa bırakılmış tarlalarda, yol kenarlarında, üzüm bağlarında dağınık yetişir. İlk bakışta gelincikgillerden olduğu anlaşılmaz.

Bir yıllıktır. Boyu 20-70 cm arasında değişir. Kazık kökü sarımsı beyazdır. Dalları ve gövdesi ince, içleri boştur. Mavimsi yeşil renkte ve çok dallıdır. Almaşık, 2-3 parçalı, gri yeşil yaprakların alttakileri saplı, üsttekileri sapsızdır. Uçları koyu kırmızı veya siyah renkli olan mor çiçekler sap uçlarında, seyrek başak görünümünde, mayıstan eylüle dek açar.

Nelerinden Yararlanılır: Kökü dışında tüm bitkiden yararlanılır.

Toplanması ve Saklanması: Çiçek açtıktan sonra, mayıstan eylüle kadar çiçekli olarak toplanır. İnce serilerek küçük demetler halinde asılarak, havadar, gölge yerlerde kurutulur. Kuruyan bitki olduğu gibi veya ince kıyılarak nemden, ışıktan korunarak saklanır.

Kokusu ve Tadı: Tadı tuzlu ve çok acıdır. Tazeyken keskin olan kokusu kuruyunca kaybolur.

Yan Etkileri: Önerilen ölçülerde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur. Yüksek ölçüde kullanıldığında karın ağrısı yapabilir. Düşüğe neden olduğu ileri sürülmektedir.

Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:

Çay: 1 silme dolu çay kaşığı kıyılmış taze veya kuru bitkiye 1 çay fincan sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Veya 1 silme dolu çay kaşığı kıyılmış bitki 150 ml suda en az 8 saat demlenip süzülür. Günde 3 çay fincanı içilir.

İçindeki Bazı Maddeler: Alkaloit fumarin, fumarik asit, tanen, reçine, acı madde, sümüksü madde, potasyum.

Bazı Öneriler:

Deri Döküntüleri, Ürtiker: Şahtere otu bitki, 1 tatlı kaşığı bitkiye 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Hasta yere günde 2-3 kere pamukla sürülür.

Egzama: Şahtere otu bitki, Günde 2-3 kere hasta yere çayı sürülür ve 2-3 çay fincanı içilir.

Safra Söktürücü, Damar Sertliği, Nekahet Dönemi: Şahtere otu bitki, Duruma göre 1 tatlı kaşığı- 1 yemek kaşığı bitkiye 150 ml sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Düzenli olarak her ay 8 gün arka arkaya, günde 1 çay fincanı çayı içilir. Nekahet döneminde iyileştirmeyi hızlandırması için her ay 8 gün arka arkaya, günde 3 çay fincanı içilir veya 1 çay bardağı şekerli suya 20 damla tentürü karıştırılarak öğle ve akşam yemeklerinden sonra içilir. Safra söktürücü olarak 1 tatlı kaşığı kuru veya taze bitkiyle hazırlanmış çayı her ay 8 gün arka arkaya, öğle ve akşam yemeklerinden sonra sıcak olarak içilir.

Kısa Açıklamalar:

  • Göz iltihapları ve çapak için sulandırılmış suyuyla göze pansuman yapılır veya taze bitki ezilerek göze bağlanır.
  • Soluk, yorgun ve renksiz yüz için, kan temizleyici olarak 10 gün arka arkaya her gün 3 çay fincanı çayı içilir. 3 ay üst üste tekrarlanabilir.


Kommentare

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.