Voleybol Nedir? Kuralları Nelerdir?

Voleybol, hem kapalı salonda hem de açık havada oynanabilen bir top sporudur. Voleybol sporunda 6’şar oyuncudan oluşan iki takım 18m x 9m boyutunda ve ortasında yüksekçe bir net bulunan alanda karşı karşıya gelirler. Top, bir takımın servisi ile oyuna dahil edilir. Top, ellerin yardımıyla karşı takımın alanına rakip takım topu geri gönderemeyecek, karşılayamayacak veya kurallara aykırı olarak karşılaştırmak için vurulur. Her takım topu kendi alanında maksimum üç kez vurabilir, topun yere teması yasaktır.

Voleybol bütün dünyada en çok sevilen spor dalları arasında yer almaktadır. 165 Ulusal Federasyon yaklaşık 150 milyon aktif sporcusu ile Uluslarası Voleybol Federasyonunda (FIVB) birleşmiştir. Ancak her hangi bir birliği olmayan voleybol oyuncularının sayısı çok daha fazla olduğundan, bu sporu boş zaman sporu olarak birkaç milyon kişinin oynadığı söylenebilir.

Kitle ve boş zaman sporu olarak voleybol gittikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Voleybolde bayan ve erkekler bir takımda oynayabilir ve oyun koşulları hızlıca yerine getirilebilir. Okul ve arkadaş gurupları arasındaki takımlar da gözönünde bulundurulduğunda, organizesiz voleybolucuların çok daha fazla olduğu açıkça ortadadır. Avrupa Voleybol Federasyonunun (CEV) 34, Uluslararası Voleybol Federasyonu (FIVB) ise 165 Ulusal Federasyon üyesi bulunmaktadır.

Voleybol Müsabakaları: Voleybol karşılaşmaları çeşitli kategorilerdeki bayan ve erkek takımlar için düzenlenmektedir. Şampiyonlar, kupa galipleri. Avrupa Kupası, CEV-Kupası, sadece Batı Avrupa ülkeleri milli takımlarının katıldığı Sring-kupası milli takımlar düzeyindeki Avrupa Şampiyonası, Dünya Şampiyonası ile Dünya kupası turnuvaları uluslararası düzeyde en önem taşıyan karşılaşmalardır.

Voleybol Oyunu: Takımlar arası müsabakalarda dar alanda hızlı bir oyun ortaya konulmaktadır. Oyuncuların tekniği, taktiği ve kondisyonları yüksek düzeyde olmalıdır.

Servis Atışı: Servis atışı ile top rakip takımın alanına gönderilir. Servisi yapan oyuncu beceri ve bilgisini kullanarak çeşitli vuruş tekniklerini uygulayabilir. Topun güvenilir bir şekilde rakip alana gitmesi amaçlanılıyorsa, alttan cephe vuruşu yapılması tavsiye olunur. Ancak bu servis şeklinin dezavantajı rakibin topun uçuş eğrisini önceden belirleyebilmesinde ve topun fazla bir hız almamasına sebeb olmaktadır. Üst cepheden yapılan servisle daha etkili bir vuruş sağlanabilmektedir. Bu tip servisler topun sert ve istenildiği yere gitmesini sağlayabilmektedir. Büyük güçle yapılan çengel servisi en etkili servis sayılmakta.dır. Ancak hata yapma olasılığı en çok bu servisle sözkonusu olmaktadır. Atılan servisler falso verilerek yapılmaktadır, yani top uçuşunda kendi ekseni etrafında döner. Bu etki topun uçuşunu sağlamlaştırmakta ve hedefi bulmasını kolaylaştırmaktadır. Falso verilmeden yapılan servislerde ise topun nereye düşeceği oldukça geç bir safhada belli olur. Bu tip vuruşlar üst cephe servisinde olduğu gibi temel çizginin birkaç metre arkasından da yapılır.

Servis Karşılanması: Savunmada bulunan takımın oyuncuları bütün alana hakim olacak şekilde dizilirler. W-şeklindeki diziliş en kolay olanıdır, III nolu pozisyonda duran oyuncu ise hücumu başlatan oyuncu olur. Servis prensipte “manşet’le alınır, oyuncu dizlerini büker ve ellerini birleştirerek topu iki kolunun en geniş alanı ile oyuncuya doğru vurur. Bazen bu vuruş yan tarafa gelen toplarda veya düşerken uygulanır.

Topun Dikilmesi: Savuma tarafından karşılanan topun hücumu yapacak oyuncuya dikecek oyuncuya, pasöre verilmelidir. Prensipte servis manşet bir vuruş ile karşılanarak dikme görevini yapacak oyuncuya gönderilir. Genelde top, takımın ikinci top temasında üst vuruşla dikilir. Bu vuruş tekniği ile uzun mesafelerde de uygun pas verilebilir. Bu vuruşta eller alının az üstünde tutulur ve vuruş iki elin son parmak uçlarıyla yapılır. Yumuşak bir vücut esnemesiyle bu vuruş desteklenir. İyi oyuncular bu vuruşu başlarının arkasından arkaya doğru, zıplama veya düşüş sırasında da uygulayabilmektedirler. Baş üzerinden arkaya doğru verilen paslar hücumda bulunan oyunculara bütün file genişliğini serbest bırakır ve rakip takımın savunmasını yapanları aldatmaya çok elverişli olur. Alçaktan gelen toplara da bu vuruş tekniği ile vurulur ve hücumu tamamlayacak oyuncuya top dikilmeye çalışılır. Top dikmek için en elverişli yöntem bu olup, manşet vuruşu yapmaktan çok bu vuruşu düşerek yapmak daha uygundur.

Hücum: Hücumda bulunan oyuncu, kendisine dikilmiş topa o şekilde vurmalıdırki, karşı takım oyuncuları topu karşılayamasın ve kurallara uygun olarak geri göndermesin. Hücumda bulunan oyuncu bu görevini yerine getirebilrnesi için 2-3 saniyelik bir süresi olur. Karşı takımdan yapılan servisin takım arkadaşları tarafından karşılanmasından sonra, hücumda bulunacak oyuncu arkadaşlarının dizilişine bir göz atar ve vuruşu için pozisyon alır. Topun kendisine doğru dikilmesiyle iki adım atarak iki bacağı ile yükselir ve topu filenin üzerinden rakip alana vurur. Hücumu yapan oyuncu karşısındaki savunmanın dizilişine göre sert bir smaç yapabilir veya yavaşça boş alana bırakır. Smaç yaparken sert bir şekilde karşısındaki bloğun etrafından vurmaya çalışır. Yavaş atacağı toplarda ise bir smaç, yapacakcasına hareket eder, savunmayı yanıltır ve topu uygun göreceği boş tarafa gönderir. Bir de topu bloğun çok üstünden rakip alanının arka bölgelerine göndere bilir.

Blok: Savunmada bulunan oyuncular karşı takımın hücumundan gelen sert topları en etkin savunma biçimi olan blok ile karşılarlar. Bloğu oluşturacak oyuncu doğru zamanlamayı da göz önünde bulundurarak smaça yönelen rakip hücum oyuncusundan biraz sonra duruştan veya geriden bir iki adım atarak file önünde dik olarak yükselir. Blok denemesini yapan oyuncu veya oyuncular rakiplerinden gelen topu yine kısa bir hareket sonucunda rakip alana bırakmayı hedeflerler. İyi bir hücum oyuncusu bir kişilik bloğu rahatlıkla geçebileceğinden, çoğu kez iki oyuncu birlikte bloğu (ikili blok) oluştururlar. Üçlü blok ise çok ender uygulanan bir blok şeklidir ve özellikle iyi dikilen toplarda uygulanır. Blok oyuncuları topu karşılamak için çok çaba harcamak zorunda kalırlar.

Alan Savunması: Alan savunması bloktan geçen topların karşılanmasında etkili olur. Bu savunma şekli ile bir taraftan bloğu geçebilecek toplar karşılanırken, diğer taraftan da takım hücuma hazırlanmaya alınır. Alan savunmasında bulunan oyuncu dizlerini çok bükerek pozisyon alır ve yıldırım hızı ile hareket etmek zorunda kalır. Gelişen duruma göre ya tek ya da çift elle manşet vuruş yapar. Bu vuruş hem ayakta durullurken hem de atlayış sırasında uygulanabilir. Atlayış sırasında yapılan kurtarışlar seyircilerin büyük beğenisini kazanmaktadır. Ancak bu tip yakalanması imkansız görünen topları kurtarmak için cesaret ve esneklilik gerekmektedir.

Kurallar: Oyun alanının boyutu IS ni x 9 m’dir. Orta çizgi oyun alanını iki eşit parçaya bölmektedir. İlgili çizimden de görebilceğiniz gibi her iki alanda orta çizgiye parelel olmak üzere 3 metre uzakta hücum çizgisi bulunmaktadır. Filenin yüksekliği erkekler için 2,43 metre, bayanlar için 2,24 metredir. File 1 metre genişliğinde 9,50 metre uzunluğundadır.

Antrenman: Voleybolde her oyuncunun her pozisyonda oynaması gerektiğini belirtmiştik. Buna servis sırasındaki rotasyon (dönüş) neden olmaktadır. Bu nedenle voleybolcular çok yönlü olmalıdırlar. Voleybol sporuna yeni başlayanlar ilk etapta servis kullanmayı, alttan ve üstten pas vermeyi öğrenmelidirler. Daha ileri safhalarda smaç ve blok da öğrenildiğinde oyun için bütün ön koşullar yerine getirilmiş sayılır.

Oyun sırasında kondisyon, konsantrasyon ve taktik büyük bir önem taşımaktadır. Çok hızlı reaksiyonlarda bulunabilmek, çok sayıda kısa hareketleri yapabilmek ve maç boyunca bazen yüzlere varan atlayışları istenildiği gibi yapabilmek için kondisyon düzeyi çok yüksek olmalıdır. Konsantrasyon sayesinde maç tamamlanabilir, çünkü pek fazla dinlenme imkanı tanınmamaktadır. Tabii ki takımın hücumu ve savunması için eşdeğer önem taşıyan taktik de çalışılmandır. Aşağıdaki tabela en başarılı milli takımları göstermektedir. Bu sıralama dünya şampiyonalarında ve Olimpiyat Oyunlarında alınan sonuçlara göre düzenlenmiştir.

Öneriler: İki çeşit servis kullanmayı öğrenin. Bunlardan birisini kritik anlarda sağlam bir vuruş için kullanabilirsiniz. Daha riskli ve etkili servisinizi ise rakibinize baskı yaparken kullanabilirsiniz. Cepheden yapılan bu etkin servisinizi, rakibiniz güneşe doğru bakmak zorunda kaldığı veya sinirlerine pek hakim olamadığı zaman deneyebilirsiniz.

Pas verme vuruşlarını ayakta dururken, yürürken ve otururken çalışın. çalışmalarınızda topu yukarı doğru oynayın, yerde zıplatın ve yeniden pas verir gibi yukarı atın vs. Duvarda bir hedef belirleyerek hedefi vurmaya çalışın. Topsuz çalışmalarınızda oyun alanında hızlı hareketleri, öne, yana ve arkaya doğru atlayışları, blok ve smaç için gerekli sıçramaları çalışın.

Oyun sırasında takımınızın üç kez topa temas hakkını kullanın ve mümkün derece rakipten gelen topu hemen rakibe göndermeyin. Manşet vuruşta topu filenin yanına değin yukarıya doğru atmaya çaba gösterin. Topu havaya dikecekseniz, rakip oyuncuları da iyice gözetlemelisiniz. Topun fileye pararel çıkmasına özen gösteriniz. Çok yavaş paslar kolayca hedeflerini şaşıracaklarından, bu tip paslan yapmaya çaba gösterin.

Smaç vuruşunu çalışırken ilk önce pek sert vurmayın ve sertliği gittikçe arttırın. Topu duvara vurun, dönüşünü bekleyin, bir kez yere temas etmesine izin verin ve yeniden duvara gönderin. Bu çalışmaları sürekli tekrarlamanızda yarar vardır. Böylece topa karşı pozisyonunuzu ve vuruş hareketinizi iyice kavrayabilirsiniz. Sonra topla ve topsuz olarak fileye yürüyüşü, smaç yapmak üzere zıplamayı ve vuruş hareketini çalışın. Bir kişilik bloğa karşı smaç denemelerinde bulunun.

Blok çalışmalarınızda ilk önce tek başınıza blok yapmayı deneyin. Karşınızdaki hücum oyuncusunu iyice izleyin ve gerektiğinden erken hareketinizi başlatmayın. Sonra pozisyon II ve IV’de ikili bloğu çalışın. Dış taraftaki oyuncunun düz vuruş yönünü, iç tarafdaki ise çapraz vuruş yönünü kontrol etmesi gerekir.



Kommentare

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.